NURTY PSYCHOTERAPII
Psychoterapia integracyjna

Próby integrowania psychoterapii

Wyróżnia się kilka podstawowych i najbardziej popularnych szkół psychoterapeutycznych, m.in. psychodynamiczną, poznawczo-behawioralną, systemową czy Gestalt. Badacze twierdzą, że można wydzielić nawet 400 różnych, ale czy to ma sens?

Przez wiele lat istniały sztywne podziały. Pierwsze próby integrowania psychoterapii sięgają 1930 roku, a w latach 80-tych było już wiele publikacji na ten temat. Powstawały wtedy organizacje zrzeszające badaczy i psychoterapeutów oraz naukowe czasopisma. Zauważono potrzeby zmian m.in. ze względu na pewne ograniczenia poszczególnych teorii.

W chwili obecnej coraz chętniej terapeuci uczą się od siebie, otwierają na nowe sposoby myślenia o praktykowaniu psychoterapii w zmieniającym się świecie. Rozwój nauki, badań nad efektywnością, pożądana elastyczność modyfikuje ich sposób pracy. Mówi się nawet o integracji podejść integracyjnych, ponieważ wcześniejsze próby klasyfikacji, ustalenia kryteriów podziałów stają się coraz bardziej rozmyte i nieużyteczne. Najważniejsze wydaje się być dostosowanie się do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta/klienta, biorąc pod uwagę również różnice kulturowe.

Spróbuję krótko przedstawić czym właściwie jest nurt psychoterapii integracyjnej.

Psychoterapia integracyjna

Samo pojęcie integracji jest bardzo szerokie. Jednak tym co najważniejsze, jest poszukiwanie czynników wspólnych, łączenie technik i teorii. Nowszym podejściem jest tzw. terapia ukierunkowana przez klienta (lub ukierunkowana postępami), gdzie nie ma ram teoretycznych. Podejście to opiera się na preferencjach klienta, a zmiana interwencji następuje wskutek braku oczekiwanych efektów. To klient jest ekspertem od swojego życia, a terapeuta ma tylko za zadanie stworzyć odpowiednie warunki do zmian.

Chociaż nie istnieje jedna i wyczerpująca lista czynników leczących w psychoterapii, to bezdyskusyjnie ważna jest relacja terapeutyczna. Ponadto tzw. korektywne doświadczenia emocjonalne na skutek kontaktu ze śladami trudnych doświadczeń oraz wiara (zarówno terapeuty jak i klienta) w zmiany . Terapeuta może wywierać pozytywny wpływ poprzez swoją uważność, empatię, przychylne spojrzenie, dostarczanie informacji dotyczących zgłaszanych trudności i wykorzystywania pewnych interwencji. Cechy indywidualne, preferencje i umiejętności terapeuty składają się na swoisty „styl” pracy.

W swojej praktyce korzystam z siedmiu ścieżek integracji psychoterapii, które opracował prof. Jerzy Mellibruda. Pragnę zaznaczyć, że jest to jakaś propozycja i przykład integracji w pracy psychoterapeutycznej. W dużym skrócie, chodzi o różne formy współpracy z klientem w celu stworzenia odpowiednich warunków do uzyskiwania nowych, korektywnych doświadczeń i wprowadzenia zmian w życie.

Jak wygląda psychoterapia integracyjna?

Osoby korzystające z terapii zgłaszają się z trudnościami, które zakłócają jakiś obszar ich życia. Mają oczekiwania, że otrzymają właściwą pomoc i osiągną pożądany efekt np. będą odczuwać mniej smutku a więcej radości. Zatem na pierwszych spotkaniach zaczyna tworzyć się relacja oparta na poszukiwaniu celów do wspólnej pracy oraz określenie jej zasad. Rozwijanie uzdrawiającej relacji terapeutycznej tworzy fundament całego procesu terapeutycznego. Bez zaufania, oraz poczucia klienta, że jest rozumiany i wspierany nie jest możliwa żadna skuteczna interwencja.

Zadaniem terapeuty jest zorientowanie się w tym, jakie przeszłe doświadczenia wpłynęły na ukształtowanie się niekorzystnych tendencji do myślenia, odczuwania i reagowania w określony sposób. Z moją pomocą klienci są w stanie, najpierw oswajać treści śladów minionych doświadczeń, z którymi są w stanie kontaktować się na sesjach, a potem próbować wyzwalać się spod ich wpływu. Typowe dla tzw. eksploracji jest docieranie do wyobrażeń na osobiste tematy oraz nazywanie tego, co wzbudza np. największy niepokój, złość lub doprowadza do przygnębienia.

Poprzez techniki zaczerpnięte z nurtu poznawczo – behawioralnego klienci mogą być bardziej świadomi tego jak ich gotowe sposoby myślenia wpływają na emocje, a poprzez to na zachowanie. Rozpoznają m.in. przekonania na temat siebie, świata i innych ludzi.

Kolejnym punktem jest wspieranie aktywności klienta, co daje okazje do m.in. uczenia się nowych umiejętności oraz podejmowania samodzielnych decyzji.

Spotkania terapeutyczne trwają 50 minut i odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu. Ważne jest także to, co dzieje się pomiędzy spotkaniami. Czasami terapeuta pobudza klienta do działania poprzez proponowanie „zadań domowych”. Niezwykle ważne jest rozwijanie wglądu i samoświadomości, czyli odpowiadanie na pytania np. „co teraz myślę/czuje?” oraz „czym spowodowany jest mój smutek w tej chwili ?”

Ostatnią ścieżką jest tzw. rekonstrukcja narracji osobistych. Można zaobserwować, że ludzie mówią o swoim życiu w określony sposób i tkwią w przeszłości lub wyobrażeniach o przyszłości. Warto zwracać na to uwagę i próbować budować bardziej konstruktywną opowieść. Terapeuta może zachęcić np:. do napisania bajki o swoim życiu.

Warunki pozytywnych efektów psychoterapii

W tych kilkudziesięciu zdaniach starałam się przedstawić czym jest psychoterapia integracyjna, jakie są jej główne założenia.

Po latach podziałów nastaje czas łączenia i znajdowania najlepszych rozwiązań dla odbiorców naszych działań, czyli ludzi korzystających z psychoterapii. Najbardziej pozytywnie nastraja mnie to, że wyniki badań nie pozostawiają miejsca na spory. Efekty widać tam gdzie istnieje solidny sojusz terapeutyczny oraz odpowiednie cechy indywidualne pacjenta m.in. silna motywacja do zmian.

Na podstawie:
http://www.psychoterapiaptp.pl/uploads/PT2009n2s5JedrasikStyla.pdf
Jerzy Mellibruda, „Siedem ścieżek integracji psychoterapii. Ślady dziecięcych traum i toksycznych relacji jako wyzwanie” Wydawnictwo Zielone Drzewo Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2011
George Stricker „Integracja Psychoterapii” Wydawnictwo Zielone Drzewo, Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2017

 

Magdalena Słupek – psycholog i psychoterapeutka szkoląca się w nurcie integracyjnym w Profesjonalnej Szkole Psychoterapii przy IPZ. Pracuje w Poradni Syntonia w Warszawie, gdzie prowadzi psychoterapię osób dorosłych. Kontakt: www.spojrzeniewsiebie.pl