Awersja seksualna

Do gabinetu trafia Osoba, która bardzo cierpi. Zgłasza, że kocha partnera/partnerkę jednak mimo to, nie ma ochoty na seks i stara się unikać każdej seksualnej aktywności. Gdy dochodzi do kontaktu seksualnego Osoba ta nierzadko doświadcza bólu i obserwuje u siebie objawy silnego stresu: nadmierną potliwość, kołatanie serca, drżenie ciała, które nie wynika z silnego pobudzenia. Pobudzenie bowiem nie występuje wcale. Jej ciało nie reaguje na pieszczoty. Osoba nie potrafi się podniecić, nie doświadcza więc orgazmu, a do tego odczuwa silny lęk, niechęć i wstręt, nie tylko w trakcie seksualnego kontaktu, ale także na samą myśl o nim: wyobrażenie, wspomnienie…

Taki opis wskazuje na awersję seksualną, czyli jeden z najtrudniejszych do leczenia problemów seksualnych.

Awersja seksualna, hipolibidemia, aseksualność

Awersja seksualna bywa mylona z hipolibidemią i aseksualnością.

Dość często osoby określające siebie jako aseksualne uchodzą za ludzi o niskich potrzebach seksualnych. A osoby o niskim libido otrzymują diagnozę awersji.

Osoby aseksualne nie odczuwają pobudzenia wobec innych i dlatego nie są zainteresowane seksualnymi kontaktami. Nie doświadczają fantazji seksualnych, nie miewają erotycznych snów i nie są dotknięte żadnym zaburzeniem, a brak libido im zupełnie nie przeszkadza.

Hipolibidemię natomiast odróżnia się od awersji tym, że w przypadku kontaktu seksualnego, czy też na samą myśl o nim nie występuje strach, niesmak, uczucie odrazy, czy obrzydzenia.

Awersja seksualna

Awersja seksualna definiowana jest jako uczucie wstrętu w stosunku do osoby partnera, jego ciała, dotyku, współżycia seksualnego. W skrajnej formie odraza dotyczy wszystkich bodźców i kontaktów seksualnych.

Jednak specyfika awersji polega na tym, że najczęściej rozwija się ona w konkretnym układzie partnerskim. Zatem, gdy związek rozpada się i kobieta oraz mężczyzna tworzą nowe relacje, awersja może w nich w ogóle nie wystąpić.

Awersja pojawia się więc przy prawidłowej zdolności do współżycia seksualnego oraz przeżywania seksualnej satysfakcji.

Wyróżnia się awersję seksualną pierwotną (niechęć do partnera od początku trwania relacji), wtórną (niechęć wystąpiła w trakcie trwania relacji), całkowitą (awersja obejmuje wszystkie seksualne aspekty partnera), częściową (awersja dotyczy konkretnych stref ciała, zachowań, bądź innych cech partnera).

Awersja seksualna jest wyrazem poważnego zaburzenia więzi partnerskiej. Wynikać może z rozczarowującego związku z partnerem lub być oznaką wrogiego nastawienia do sfery seksualnej w ogóle.

Awersja seksualna – przyczyny

Za główną przyczynę awersji uznaje się odrzucenie partnera i brak akceptacji dla jego osoby, będące wynikiem bardzo poważnego konfliktu w związku. Konflikt ten może wynikać z ignorowanych, nieleczonych zaburzeń seksualnych, bądź być wyrazem głębokiego rozczarowania wspólnym życiem. Konflikt ten może mieć również inne podłoże.

Ponadto awersję powodują psychiczne urazy. Gdy w związku dochodzi do zdrady lub oszustwa rodzi się kryzys, który ma negatywny wpływ nie tylko na relację partnerską, ale także na psychikę zdradzonej, czy oszukanej osoby. Podobnie jak doświadczenia z przeszłości związane z seksualną przemocą (gwałtem, molestowaniem seksualnym). Także purytańskie wychowanie zalicza się do jednej z przyczyn awersji.

Inny powód awersji stanowić może jakaś cecha partnera, która jest wyjątkowo przykro doświadczana, np.: zapach narządów płciowych.

Próby przełamania wstrętu poprzez wymuszanie kontaktów seksualnych powodują nasilenie awersji i gorsze rokowania. Awersję leczy się trudno, jest ona jednym z najtrudniejszych problemów w praktyce seksuologicznej.

Awersja seksualna – leczenie

Terapia awersji stanowi spory kłopot dla seksuologów. Nie ma jednej, dobrej metody.

Terapia wymaga całościowego spojrzenia, ściśle ukierunkowanego na konkretną osobę (parę), w tym badań lekarskich i wykluczenia przyczyn organicznych. Czasami w leczenie włączana jest farmakoterapia.

Niezwykle istotnym elementem terapii jest wyjaśnienie mechanizmu prowadzącego do rozwoju awersji. Inny czynnik sprzyjający wyzdrowieniu stanowi silna motywacja do leczenia.