Rozmowa o dojrzewaniu

Nastolatkowie chcą wiedzieć

Świadomość i potrzeba zajęcia się sprawami psychoseksualnymi pojawia się u wielu dziesięciolatków i nie zanika wraz z upływem czasu. Okres pomiędzy 12, a 17 rokiem życia jest czasem szczególnie nasilonej potrzeby poznawczej dotyczącej seksualności.

Dziewczęta pragną w głównej mierze zdobyć wiedzę na temat kobiecej fizjologii oraz relacji międzyludzkich (przyjaźni, miłości, emocji), a chłopcy interesują się przede wszystkim życiem seksualnym. Gdy oczekiwania młodzieży zostają spełnione, zainteresowania ulegają zmianie. Dziewczęta chcą rozmawiać o seksie, a chłopcy stają się otwarci na tematy związane z emocjami.

Trudne emocje i budowanie relacji z nastolatkiem

Młodzi ludzie niewiele wiedzą o podstawowych procesach biologicznych zachodzących w ciele człowieka. Dlatego, gdy wkraczają w okres dojrzewania są dręczeni niepokojem, lękiem, licznymi wątpliwościami, trudnymi stanami emocjonalnymi. Można to nieco zneutralizować wyposażając ich w choć podstawowe informacje dotyczące dojrzewania biologicznego. I najlepiej, gdyby nastolatkowie zostali z nimi zaznajomieni zanim wejdą w ten trudny i burzliwy czas.

Przy okazji rozmowy o dojrzewaniu wyślemy im kilka ważnych sygnałów:
jest to normalna sprawa
jest to sprawa, o której się rozmawia
jest to sprawa, do której dorośli ludzie mają pozytywny stosunek
jest to sprawa, o której można z nami (rodzicami) porozmawiać.

Każdy dojrzewa po swojemu.

Warto poinformować młodzież, że rozwój psychofizyczny człowieka jest zindywidualizowany.

Ciało i psychika ludzi w wieku szkolnym ulegają przeobrażeniom. Zmiany, choć mają pewien schemat, przebiegają w innym tempie u poszczególnych osób. To, że koleżance z klasy zarysowują się piersi nie oznacza, że z wszystkimi innym dziewczętami, których to nie dotyczy, jest coś nie w porządku.

Z czym wiąże się dojrzewanie?

Dobrze jest opowiedzieć młodym ludziom na czym polega dojrzewanie.
Nie chodzi tu tylko o kształtowanie się zdolności rozrodczych.

W okresie dojrzewania zmienia się wygląd ciała – przeobraża się sylwetka, zmieniają się rysy twarzy, pojawia się owłosienie, gruczoły łojowe, zmienia się także zapach ciała. Mogą wystąpić problemy z cerą, czy potliwością. U dziewcząt przybywa tkanki tłuszczowej. W ten sposób organizm przygotowuje się do bardzo ważnego wydarzenia – menarche – pierwszej miesiączki.

Dziewczyna musi wiedzieć, że odchudzanie się w okresie dojrzewania, nie jest korzystne dla jej biologicznego rozwoju.

Chłopiec natomiast powinien zostać poinstruowany o szkodliwości używania środków anabolicznych i innych tego typu substancji.

Zaś najbliżsi muszą pamiętać, że nastolatkowie są drażliwi na swoim punkcie i uszanować to jako nierozerwalny element dojrzewania. Unikajmy krytycznych uwag dotyczących wyglądu i chwiejności emocjonalnej. W okresie dojrzewania bardzo łatwo wykreować kompleksy, które utrzymują się także w życiu dorosłym. Wystarczy, że w grupie rówieśniczej padają trudne do przeżycia komentarze. Niech nastolatek wie, że mimo wszystko, dla rodzica jest fajny taki jaki jest.

Okres, czyli menstruacja

Cykl miesięczny – to kolejny ważny temat, zwłaszcza dla dorastających kobiet, jednak także chłopcom przyda się przynajmniej podstawowa wiedza odnośnie menstruacji.

Istota procesu, częstość i obfitość krwawienia, ważność obserwacji własnego cyklu, płodność, zasady higieny (w tym instrukcja używania podpasek, tamponów, wkładek higienicznych), samopoczucie – to najważniejsze obszary do rozmowy na temat miesiączki.

Wygląd

Młodzi ludzie mają wiele pytań odnośnie swojej budowy i fizjologii, która w okresie dojrzewania zmienia się w tempie ekspresowym. Dlatego jest to obszar zainteresowania, niepokojów i wielu pytań.

Norma dotycząca symetryczności, wielkości i wyglądu narządów płciowych jest względna – to ważna informacja dla młodzieży.

DZIEWCZĘTA martwią się wyglądem swoich warg sromowych.
Warto by wiedziały, że między ludźmi istnieją duże różnica anatomiczne – kształt, kolor i wielkość warg sromowych u kobiet jest zróżnicowana. Zdarza się, że wargi sromowe mniejsze, wystają spoza warg sromowych większych, nazywa się to fartuszkiem Hotentotek (czytaj więcej) i nie powinno niepokoić – taką urodę mają niektóre kobiety.

Rozmiar łechtaczki także jest kwestią indywidualną. Warto wspomnieć, że widoczna jest jedynie żołądź łechtaczki. Łechtaczka składa się z żołędzi, trzonu łechtaczki i dwóch skrzydełek.

Dziewczyny zastanawiają się również, czy mają odpowiedni rozmiar piersi. Czasami niepokoi je asymetria biustu, wygląd brodawek.
Większość kobiet nie ma idealnie równych piersi. Asymetria gruczołów piersiowych jest zjawiskiem naturalnym – trzeba o tym dziewczynom powiedzieć.

CHŁOPCY natomiast koncentrują się bardzo na wielkości penisa, jego wyglądzie.
Rozmiar prącia jest kwestią indywidualną, podobnie jak jego uroda, w tym stopień skrzywienia.
Często jądra nie mają takiej samej wielkości – jądro lewe jest większe od prawego i bywa niżej zawieszone. Asymetria jąder jest naturalna.
Oba jądra powinny zejść do moszny do końca pierwszego roku życia. Gdy w woreczku mosznowym wyczuwalne jest tylko jedno jądro, należy zgłosić się do lekarza urologa.

Wizyta u ginekologa i urologa

Wizyta u urologa konieczna jest także wtedy, gdy występuje problem ze ściągnięciem napletka z żołędzi. Przyczyną jest zbyt krótkie wędzidełko, bądź stulejka (więcej na temat stulejki: TU).
Inne problemy, które mogą wystąpić u chłopca i wymagają konsultacji z lekarzem to: nadmierny trądzik, stany zapalne okolic intymnych (świąd, pieczenie, nieprzyjemny zapach), ból lub wyczuwalne guzy w jądrach, bolesność podczas oddawania moczu, krew lub wydzielina z cewki moczowej, brak wytrysków nasienia po 16 roku życia.

Dziewczęta natomiast muszą wybrać się do lekarza jeśli: mają nadmierny trądzik, pojawia się zbyt duże owłosienie ciała, odczuwają silne bóle podbrzusza związane, bądź niezwiązane z miesiączką, okres jest nieregularny albo obfity lub nie występuje po 16 r. ż., obserwują upławy, pieczenie i bolesność okolic narządów płciowych.

Ponadto konsultacji lekarskiej wymagają: przedwczesne dojrzewania płciowe – przed 8 r. ż., oraz dojrzewanie opóźnione – brak objawów po 13 r. ż.

Każdy nastolatek powinien odwiedzić lekarza specjalistę – dziewczyna ginekologa, a chłopiec urologa. Każdy rodzic powinien do takiej wizyty zachęcić i przygotować – opowiedzieć jak przebiega i jaki ma cel.

Celem wizyty u lekarza jest wyrabianie prawidłowych nawyków dbania o siebie, odpowiedzialności za siebie i swoje zdrowie, a także skonsultowanie tego, czy dojrzewanie przebiega poprawnie. Rozmowa ze specjalistą na temat inicjacji seksualnej, antykoncepcji, chorób przenoszonych drogą płciową, również ma znaczenie. Nie da się uniknąć tych tematów!

Potrzeba seksualna

W okresie dojrzewania gwałtownie wzrasta wydzielanie hormonów płciowych, co prowadzi do szybkiego rozwoju narządów płciowych, oraz tzw. erotyzacji psychiki – do głosu dochodzi popęd seksualny i pojawia się potrzeba jego zaspokojenia.

Choć chłopcy dojrzewają później, niż dziewczęta to oni są inicjatorami kontaktów seksualnych – wcześniej występują u nich zachowania masturbacyjne i inicjacja seksualna.

U chłopców w okresie dorastania bardzo wyraźnie nasila się napięcie seksualne. Występują niekontrolowane erekcje, fantazje i zachowania masturbacyjne (dotyczące 70-90% chłopców). Fantazje erotyczne towarzyszące zachowaniom seksualnym u chłopców mają bardziej niż u dziewcząt fizjologiczny charakter.

Zdolność do reagowania erekcją na wszystkie bodźce erotyczne, polucje, są wynikiem nadpobudliwości seksualnej typowej dla okresu dojrzewania płciowego. Nadmierna pobudliwość mija z czasem lub/i za sprawą regularnego rozładowania napięcia seksualnego.

Masturbacja

Masturbacja u nastolatków jest zjawiskiem naturalnym i pozytywnym. Służy rozładowaniu napięcia seksualnego, budowaniu świadomości ciała i swojej zmysłowości, poznaniu własnego ciała i jego reakcji.

Jednak z masturbacją wiąże nierzadko sięganie po materiały pornograficzne. Dlatego młodzi ludzie muszą wiedzieć, że pornografia jest dla dorosłych – osób, które są dojrzałe psychicznie, oraz fizycznie, przez co mają ukształtowany stosunek do ciała, intymności i związków seksualnych. Na etapie dojrzewania pornografia jest niekorzystna, ponieważ kształtuje nieprawidłowy obraz związków intymnych, zachowań seksualnych oraz może wypaczyć stosunek do seksualności.

Związki

Relacje interpersonalne to niezwykle istotna sprawa w okresie dojrzewania. Związki koleżeńskie, przyjaźnie, pierwsze miłości i problemy z tym związane, w przeżyciach nastolatków wysuwają się na plan pierwszy. Potrzebne jest tu zrozumienie ze strony rodziców, życzliwość, niebagatelizowanie przeżyć i wspieranie rówieśniczych relacji.
Rozmowa o empatii, odmiennych perspektywach myślenia zależnych od płci jest nastolatkowi potrzebna. Podobnie jak podnoszenie kwestii dobrej komunikacji z innymi ludźmi i radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych.

Miłość, odpowiedzialność, dobór partnera, obyczajowość, pierwsze doświadczenia seksualne, kultura współżycia seksualnego, orientacja seksualna, płodność, antykoncepcja, nadużycia seksualne, konsekwencje nieodpowiedzialnego seksu to wszystko są bardzo ważne i niezwykle interesujące dla adolescentów kwestie, które muszą być poruszone.

Co nastolatek musi wiedzieć od rodzica?

Nastolatek nie dowie się od rówieśników ani z telewizji, czy internetu, że:

• seks nie służy włącznie rozładowaniu napięcia seksualnego, ale jest formą niewerbalnego i bardzo głębokiego kontaktu z drugą osobą, jest oddaniem, dzieleniem się tym co w nas bardzo cenne i bardzo delikatne, wyrazem zaufania i miłości, dlatego decyzja o nim musi być bardzo dokładnie przemyślana;

• pierwszy raz to chwila wyjątkowa i może wpływać na późniejsze życie seksualne, dlatego trzeba o nią zadbać i doświadczyć z odpowiednią osobą;

• seks może być piękny i budujący ale potrzebuje dojrzałości fizycznej i psychicznej;
seks jest dla ludzi dojrzałych;

• udany, satysfakcjonujący, budujący seks wymaga nauki i doświadczenia;

• dojrzały człowiek szanuje swoje ciało i swoją intymność;

• seksu nie oddziela się od emocji; seks może zbliżać, ale może też bardzo zranić, dlatego seks wiąże się z odpowiedzialnością za siebie i drugą osobę;

• przed niechcianą ciążą należy się porządnie zabezpieczyć – używać prezerwatyw, pigułek antykoncepcyjnych; stosunek przerywany nie jest metodą antykoncepcyjną;

• wokół tematyki seksu krąży wiele mitów i stereotypów;

• seks dwojga kochających się ludzi nie wygląda tak jak w filmach pornograficznych;

• seksualność kobiet jest inna od seksualności mężczyzn, o czym należy pamiętać, szanować to;

• z seksem nie trzeba się speszyć, bo to sprawa, która wcześniej czy później dotyczy każdego.

Powyższa wiedza nie spadnie na nastolatka z kosmosu.
Dlatego tak ważna jest rozmowa o dojrzewaniu…



Poczytaj także:
Nastolatek i odpowiedzialność
Pierwszy raz, czyli inicjacja seksualna
O masturbacji
Masturbacja jest zła

 

Leave a Reply