Krótki poradnik edukacji seksualnej dziecka* – okres wczesnoszkolny

Warto zadbać o edukację seksualną swojego dziecka bo:

• celem edukacji seksualnej jest ukształtowanie zdrowej seksualnie osoby, czyli takiej, która zna i szanuje swoją seksualność – swoje ciało, wewnętrzny świat swoich emocji;
• zadaniem edukacji seksualnej jest przygotowanie młodych ludzi do budowania i utrzymywania satysfakcjonujących związków z innymi.

Jednym zdaniem – edukacja seksualna wspiera rozwój osobowości.

Dzieci w wieku wczesnoszkolnym powinny dowiedzieć się o:
• dojrzewaniu płciowym – anatomii, zmianach fizycznych, emocjonalnych i społecznych tego okresu;
• kobiecości i męskości w kontekście społecznym;
• bliskich relacjach – przyjaźni, miłości;
• zasadach dotyczących zachowań seksualnych;
• molestowaniu seksualnym;
• podejmowaniu decyzji;
• treściach nieodpowiednich dla młodych ludzi.

 

Dojrzewanie płciowe

Niezmiernie istotne jest to, by dziecko do dojrzewania przygotować. Wiedzę na temat zmian okresu dorastania dziecko powinno mieć zanim ten czas nastąpi w jego życiu. Dzięki temu dziewczynka nie przestraszy się pierwszego krwawienia miesiączkowego, chłopiec polucji. Dlatego edukacja seksualna dziecka w wieku wczesnoszkolnym powinna zawierać informacje dotyczące dojrzewania płciowego.

W życiu nastolatka jest masa sytuacji trudnych, niewiadomych, w których młodzi ludzie czują się zagubieni, wystraszeni. Ważne jest by to rodzice rozmawiali z dzieckiem na temat dojrzewania, neutralizowali te odczucia. Opowiadali o zmianach fizycznych, huśtawce emocjonalnej, relacjach z rówieśnikami. Przygotowali do tego, co się wydarzy – do przejścia z bycia dzieckiem do bycia osobą dojrzałą płciowo.

Otwarta, ciepła rozmowa wyposaży dziecko w poczucie bezpieczeństwa i pewność, że w sytuacji trudnej nie musi być samo, może zgłosić się do rodzica. Warto pamiętać, że edukacja seksualna to mówienie o wszystkim, zarówno o anatomii i fizjologii, jak i banalnych kwestiach – higienie, dbaniu o siebie.

Kobiecość i męskość

Rozmowa na temat tego czym jest kobiecość/męskość, jakie role przypisane są do kobiet, jakie do mężczyzn, jakie role zazwyczaj pełnią przedstawiciele określonej płci to edukacja seksualna mająca za zadanie wzbudzić w młodym człowieku refleksję na ten temat, uwrażliwić na stereotypy, krytycyzm. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym znają już bardzo dobrze stereotypy płci, ale są też bardzo otwarte. Zatem można zaszczepić w nich tolerancję dla różnorodności, odmienności.

Bliskie relacje

Z dziećmi na co dzień rozmawiamy o ich przyjaźniach, sposobie spędzania czasu z kolegami i koleżankami. Dobrze mówić przy tej okazji o uczuciach, wyrażaniu uczuć, wrażliwości na uczucia drugiego człowieka, szacunku do siebie i innych, dobrowolności, prywatności, a także intymności.

Radzenie sobie w trudnych sytuacjach, pomaganie innym – to także tematy, które trzeba z dzieckiem poruszać w ramach edukacji seksualnej.

Na tym etapie rozwoju (wczesnoszkolnym) może pojawić się potrzeba rozmowy o zakochaniu, atrakcyjności, czy okazywaniu zainteresowania drugiej osobie.

Zasady dotyczące zachowań seksualnych

Jest to problematyka ściśle związana z relacjami i wykorzystywaniem seksualnym.

Pozwólmy dziecku mieć własne granice i uczmy ochrony intymności. Wpajajmy takie wartości jak: szacunek dla uczuć, także cudzych, szacunek dla ciała, dobrowolność. Rozmawiajmy o tym z dziećmi. Koniecznie podejmujmy temat zasad, wartości, prywatności, dobrowolności, gdy mamy ku temu okazję, gdy np.: stajemy się świadkami zachowań seksualnych dziecka (autoerotycznych, zabaw seksualnych), lub gdy dziecko staje się świadkiem zachowań seksualnych dorosłych (np.: przyłapuje rodziców na uprawianiu seksu).

Molestowanie seksualne

Większość raportów pokazuje, że dzieci w wieku wczesnoszkolnym są szczególnie narażone na ryzyko wykorzystania seksualnego. Dlatego trzeba dzieci uczulić na ten rodzaj przemocy i powiedzieć, jak mogą się chronić.

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym powinno wiedzieć, że:
• Tylko lekarz w swoim gabinecie może dotykać narządów płciowych dziecka; żadna inna osoba dorosła nie powinna tego robić.
• Molestowanie seksualne ma miejsce wówczas, gdy osoba starsza i silniejsza ogląda albo dotyka narządy płciowe dziecka.
• Molestowane mogą być zarówno dziewczynki, jak i chłopcy.
• Należy natychmiast powiedzieć któremuś z rodziców o dotyku, który sprawił, że dziecko czuje się nieswojo.
• Osoba molestująca dziecko często prosi o dochowanie tajemnicy, zdarza się, że stosuje szantaż lub groźby.
• Dziecko nigdy nie jest winne temu, że dorosły dotyka je w sposób krępujący, nawet wówczas, gdy ten dorosły jest członkiem rodziny.
• Większość dorosłych nie molestuje dzieci. Dorośli chronią dzieci i stają w ich obronie.

 Podejmowanie decyzji

Niech dziecko wie i doświadcza tego, że:
• Każdy podejmuje decyzje.
• Podejmowanie decyzji to umiejętność, którą zdobywamy w ciągu życia.
• Wszystkie decyzje mają konsekwencje.
• Niektóre decyzje warto skonsultować z osobą dorosłą.
• Rodzice chętnie pomogą dziecku w podejmowaniu decyzji.

 Treści nieodpowiednie dla młodych ludzi

Warto przypominać dziecku, że nie wszystko jest dla dzieci. Dziecko nie tylko nie może prowadzić samochodu, czy pić alkoholu, nie powinno także mieć styczności z niektórymi programami telewizyjnymi, filmami, obrazami, zdjęciami, wydawnictwami. Są materiały nieodpowiednie dla dzieci, przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych.

Nie wszystkie co widzimy w mediach jest prawdziwe – na to także trzeba dziecko uczulić.

 Prokreacja

Wskazujemy dziecku, że ciało kobiety i mężczyzny jest w równym stopniu wyjątkowe.

Mówimy dziecku, że prokreacja wymaga udziału kobiety i mężczyzny. Tłumaczymy, że mężczyzna ma w jądrach plemniki, a kobieta w jajnikach jajeczka – dzięki połączeniu plemnika z jajeczkiem w trakcie aktu seksualnego, możliwe jest rozmnażanie.

Opowiadamy o tym jak wygląda stosunek płciowy, używając prawidłowych nazw części ciała – stosunek płciowy polega na wsunięciu penisa mężczyzny do pochwy kobiety.

Wyjaśniamy, że dorośli ludzie uprawiają seks, by okazać sobie miłość i czułość, by sprawić sobie nawzajem przyjemność oraz wówczas, gdy pragną mieć potomstwo.

Edukowanie seksualne dzieci nie jest dla rodziców łatwe, przede wszystkim dlatego, że większość dorosłych nie miała planowanej edukacji seksualnej w dzieciństwie – nie rozmawiała z rodzicami na temat seksu, seksualności, nawet na temat dojrzewania, pomimo zainteresowania tematem i chęci. Zazwyczaj to dorośli zbywali temat… i zazwyczaj ich dorosłe dzieci wspominają to z żalem…

* Na podstawie: Z. Lew-Starowicz, A. Długołęcka: „Edukacja seksualna”.

Poczytaj także:
Nastolatek i odpowiedzialność
Czy edukacja seksualna rozseksualnia dzieci?
Rytuały wkraczania w dorosłość
Krótki poradnik edukacji seksualnej dziecka* – okres przedszkolny

Leave a Reply