Krótki poradnik edukacji seksualnej dziecka* – okres przedszkolny

Dzieci uczą się od rodziców

Edukacja seksualna to proces trwający całe życie. Jednak największe znaczenie ma edukacja seksualna dziecka.

O tym, że edukacja seksualna jest jednym z elementów wychowania już pisałam. Pisałam także o tym, iż nawet wtedy, gdy unikamy tematu i nie rozmawiamy z dziećmi o seksie, to i tak je seksualnie edukujemy, mimowolnie, nieświadomie…(TU)

Dzieci obserwują świat wkoło siebie, są ciekawskie, chłoną informacje, które do nich dopływają. Przyglądają się rodzicom i na tej podstawie zdobywają wiedzę o tym jak funkcjonują związki. Mama i tata stanowią wzór pełnienia ról płciowych, wyrażania emocji, czułości.

Na początkowym etapie życia, to właśnie za sprawą rodziców dzieci zdobywają wiedzę, kreują wyobrażenia, kształtują umiejętności, wartości i postawy dotyczące związków intymnych, ciała i seksualności w ogóle.

Poszukiwanie informacji na własną rękę

Dzieci bardzo naturalnie fascynują się i cieszą się swoim ciałem, płcią oraz tym skąd się biorą dzieci. Gdy rodzic nie zaspokoi tej naturalnej ciekawości, dzieci na własną rękę będą poszukiwały wiadomości. I zdobędą je, w okrojonej wersji, z ust starszych kolegów, czy rodzeństwa. Prawdopodobnie nie będzie tam wiele o uczuciach, miłości, bliskiej relacji, intymności, odpowiedzialności, a edukacja seksualna dziecka musi odnosić się do tych zagadnień.

Treści przekazywane przez rówieśników są najczęściej niepełne, wulgarne, przepełnione stereotypami.

Jeśli otoczenie negatywnie ustosunkuje się do dziecięcych prób zdobywania infomracji o seksie, zawstydzi dziecko, zakaże, młody człowiek nauczy się, że seksualność to jest coś zakazanego, wstydliwego, coś czym nie powinno się zajmować.

Dzieci powinny przekonać się, że zagadanienia dotyczące seksualności mają pozytywny charakter. Dzięki temu rozwija się w małych ludziach pozytywne nastawienie do siebie, własnego ciała i właściwy sposób komunikacji. Jednocześnie dziecko dowiaduje się, iż istnieją granice indywidualne i zasady społeczne, których należy przestrzegać (nie można dotykać każdego, nie można robić niczego na co druga osoba nie ma ochoty). Ponadto dziecko uświadamia sobie własne granice i uczy się je stawiać – może powiedzieć nie, może poprosić o pomoc.

Edukacja seksualna dziecka musi być dostosowana do wieku, stopnia rozwoju i zdolności rozumienia. Powinna także pasować do kultury, w jakiej dziecko wzrasta.

Edukacja seksualna dziecka

Jeśli chodzi o sferę seksualną dzieci w wieku przedszkolnym szczególnie interesują się:
– ciałem i jego rozwojem
– ciążą i prokreacją
– emocjami, uczuciami
– związkami.

Dlatego edukacja seksualna dziecka w tym wieku powinna tyczyć się przede wszystkim wymienionych obszarów. Jeśli dziecko samo nie pyta, my zacznijmy rozmowę. Najlepiej przy okazji – podczas mycia, rozmowy o tym co było w przedszkolu, gdy spotykamy kobietę w ciąży.

Dziecko powinno otrzymać informację o:

CIELE

– wszystkich częściach ciała i ich funkcjach

Bardzo ważne jest by dziecko, prócz „domowych” nazw (pisia, cycuszki, siusiak, jajka, pupa etc.) poznało także prawidłowe nazwy intymnych części ciała: srom/wargi sromowe, łechtaczka, pochwa, penis/członek, jądra, odbyt.

– różnicach ciała i różnicach płci

Przykłady:

Ludzie mogą być wysocy, niscy, szczuplejsi, pulchniejsi. Mieć ciemne i jasne, krótkie i długie włosy, różne kolory oczu, skóry itd…

Kobiety i mężczyźni większość części ciała mają takich samych, ale różnią się narządami płciowymi – kobiety mają wargi sromowe, łechtaczkę, pochwę, jajniki, macicę. Mężczyźni mają penisa i jądra.

 higienie osobistej i granicach intymności

Twoje ciało jest twoją własnością. Należy szanować swoje ciało, dbać o nie, pielęgnować je. Małym dzieciom pomagają w tym rodzice – pomagają im korzystać z toalety, umyć się.

Łazienka to miejsce intymne, w którym przebywa się w samotności. Z małym dzieckiem w łazience może być osoba, która pomaga mu się umyć, bądź załatwić.

Dotykanie ciała jest przyjemne. Dzieci interesują się swoimi ciałami, dotykają się, przytulają.

Nie powinno się przytulać i całować kogoś kto nie ma na to ochoty.

Podczas zabawy wszystkie dzieci powinny być ubrane.

Możesz powiedzieć, by ktoś przestał cię dotykać jeśli ci to nie odpowiada, czujesz się niezręcznie.

Przyjdź i powiedz jeśli ktoś dotyka cię w sposób, który ci się nie podoba, lub który sprawia, że źle się czujesz.

CIĄŻY I PROKREACJI

Dzieci są owocami miłości mamy i taty. Dziecko zanim się urodzi rośnie w ciele kobiety, w miejscu zwanym macicą. Tylko kobieta może być w ciąży i urodzić dziecko. Mężczyzna również pełni ważną rolę, jest niezbędny do powstania dziecka i opieki nad dzieckiem i kobietą, wtedy gdy tego potrzebuje.

Rodzicami można stać się również poprzez adopcję.

Niektórzy ludzie mają dzieci, inni nie.

EMOCJACH

– różnorodności uczuć i emocji

Ludzie doświadczają przeróżnych uczuć – kochają, lubią, czasami są szczęśliwi, radośni, podekscytowani, innym razem smutni, zdenerwowani, źli, zawstydzeni, zazdrośni, obrzydzeni…

– wartościowaniu emocji

Nie ma emocji złych i dobrych. Ludzie czują różnie.

Złość nie jest niczym złym, ale nie można złoszcząc się ranić innych.

Ludzie czasami się boją, to jest naturalne.

– sposobie wyrażania emocji

Słowa opisują uczucia, ale ich nie wyrażają. Dobrze jest mówić bliskim sobie ludziom o tym co się czuje, mówić kocham, lubię, jestem zły, przytulić się, sprawić przyjemność.

– różnych rodzajach miłości

Miłość to uczucie troski i szczęścia związnego z daną osobą. Miłość czuje się w sercu.

Są różne rodzaje miłości. Inna jest miłość dziecka do rodziców, do pozostałych członków rodziny, przyjaciół, zwierząt. Inna jest miłość rodziców do swoich dzieci i kobiety do mężczyzny.

– różnych rodzajach związków, różnych powiązaniach rodzinnych

Przyjaciele się ze sobą bawią, pomagają sobie. Niektórzy mają wielu przyjaciół, inni nie.

Gdy mówisz innej osobie, że nie chcesz się z nią bawić, prawdopodobnie sprawiasz jej przykrość.

Najczęściej kobiety zakochują się w mężczyznach, a mężczyźni w kobietach. Ale może być też tak, że kobieta zakochuje się w kobiecie, pragnie się do niej przytulać, z nią żyć i tworzyć rodzinę. Także mężczyzna może pokochać innego mężczyznę i chcieć z nim żyć i tworzyć dom.

Gdy dziecko staje się uczniem następuje wiele zmian. Wchodzi w nowe środowisko, ma nowe zadania, świat społeczny powiększa się. Młody człowiek coraz więcej czasu spędza z równieśnikami i jest to pod coraz mniejszą kontrolą dorosłych. Dziecko uczy się czytać i rozrasta się ilość źródeł informacji. Dlatego wychowanie seksualne i edukacja seksualna w tym okresie jest inna niż wcześniej. Poczytaj o tym TU.

 

* Na podstawie: Z. Lew-Starowicz, A. Długołęcka: „Edukacja seksualna”, „Standardy edukacji seksualnej w Europie.” (WHO)

Poczytaj także:
Dziecięce pytania
Przedszkolak też człowiek
Czy edukacja seksualna rozseksualnia dzieci?

Leave a Reply